Certe voor zorgverleners

Legionella species

Verwekker/klinisch beeld

Legionella spp.

Algemene informatie

Legionella wordt meestal overgedragen via wateraerosolen (douches, koeltorens, whirlpool ed) maar ook aarde en potgrond kunnen bron besmetting zijn.  De incubatieperiode duurt 2-19 dagen  maar 85% wordt binnen 10 dg na blootstelling ziek. Klinische beelden zijn een acuut griepachtig beeld, Pontiac fever, dat spontaan herstelt in 2-7 dagen of een (atypische) pneumonie. In veel gevallen gaat de pneumonie gepaard met neuropsychologische stoornissen (hoofdpijn, lethargie, verwardheid), soms ook diarree, misselijkheid en/of braken en is ziekenhuisopname noodzakelijk. Het herstel kan maanden tot jaren duren.

Legionellose (veteranenziekte) is een meldingsplichtige ziekte (C).

Voor meer informatie zie de LCI-richtlijn Legionellose

 

Diagnostiek:

  • serologie: seroconversie kan 3 weken tot 3 maanden duren en is daarom niet zinvol in de acute situatie. Tussen het 1e en 2e serummonster moet minimaal 3 weken zitten.
  • urine-antigeentest: deze snelle test is alleen zinvol voor vroege diagnostiek in de 2e lijn bij ernstige gevallen (in alle ander situaties is de sensitiviteit te laag) en toont alleen Legionella pneumophila serogroep 1 aan.
  • kweek Legionella: de sensitiviteit van de kweek is sterk afhankelijk van de ernst van het ziektebeeld en de kwaliteit van het ingestuurde materiaal. Bij voorkeur materiaal uit de lagere luchtwegen insturen. Kweken is vooral van epidemiologisch belang.
  • PCR Legionella: de sensitiviteit van de PCR is hoger dan de kweek maar ook afhankelijk van de ernst van het ziektebeeld en de kwaliteit van het ingestuurde materiaal.

 

serologie Legionella

 

afnamemateriaal

stolbloed

bewaarconditie na afname

koelkast (2°-8°C)

inzetfrequentie

Ma/di/wo/do/vr

onderzoeksduur

1 dag

 

 

urine-antigeentest Legionella

 

afnamemateriaal

urine

bewaarconditie na afname

koelkast (2°-8°C)

inzetfrequentie

ma/di/wo/do/vr/za/zo

onderzoeksduur

1 uur na binnenkomst op lab

 

 

kweek Legionella

 

afnamemateriaal

sputum, afzuigsel, broncho-alveolaire lavage

bewaarconditie na afname

koelkast (2°-8°C)

inzetfrequentie

ma/di/wo/do/vr/za/zo

onderzoeksduur

1 week

 

 

Legionella PCR

 

afnamemateriaal

sputum, afzuigsel, broncho-alveolaire lavage

bewaarconditie na afname

koelkast (2°-8°C)

inzetfrequentie

ma/di/wo/do/vr/za

onderzoeksduur

1 dag