Certe voor zorgverleners

VRE, wat moet de huisarts ermee?

De darmbacterie vancomycine-resistente enterokok (VRE) beheerste onlangs het landelijke nieuws. VRE had zich over meerdere afdelingen van het UMCG verspreid en deze kondigde een opnamestop af.

Voor de huisartsenpraktijk is VRE geen gevaar. Wel kan de huisarts, specialist ouderengeneeskunde of verpleeghuisarts te maken krijgen met screeningswensen vanuit het ziekenhuis. In dit item nemen wij u mee in de problematiek rond VRE.

Strikt infectiepreventiebeleid

In Nederlandse ziekenhuizen wordt een strikt infectiepreventiebeleid gevoerd, met onder andere screening en isolatie. Dit om te voorkomen dat zwakke patiënten besmet raken met een resistente bacterie, met alle gevolgen van dien. Onlangs kondigde het UMCG een opnamestop af. De VRE had zich over meerdere afdelingen verspreid. Maar wat is nu een VRE, wij nemen u mee in de materie.

Enterokok

Een enterokok is een ronde kleine, soms ketenvormende bacterie, die in onze darmen voorkomt. Soms vinden we deze laag-virulente bacterie ook in de urinewegen of zelfs in het bloed (bij een ernstig zieke patiënt). Alleen bij duidelijke klachten die passen bij een urineweginfectie en veel leukocyten in het Grampreparaat óf bij een bacteriemie adviseren we behandeling. Het beste middel is dan amoxicilline. Middelen als ciproxin, maar ook trimethoprim helpen niet of nauwelijks tegen een enterokok. Bij een positieve urine-uitslag kunnen de klachten verminderen zonder antibiotica, als de patiënt de blaas goed wordt doorgespoeld door flink te drinken en uit te plassen.

VRE - Bron: Wikipedia
VRE - Bron: Wikipedia

Resistente enterokok

Soms is de enterokok resistent voor amoxicilline, dan noemen we de bacterie een ARE, een amoxicilline resistente enterokok. Een patiënt met ernstig onderliggend lijden, kan een infectie ontwikkelen waarbij de ARE een rol speelt. Het gaat hier dan vaak om patiënten die al meerdere ingrepen hebben ondergaan, bijvoorbeeld darmoperaties met een langdurig verblijf op een intensive care (IC-)afdeling en die gekoloniseerd zijn met verschillende bacteriën. Een ARE wordt in de ziekenhuizen niet meer tot de bacteriën gerekend die een streng infectiepreventiebeleid tot gevolg hebben.

Bij blijvend verhoogde infectieparameters, zoals CRP, leukocyten, koorts en aanhoudend positieve kweken met deze enterokok, wordt besloten vancomycine intraveneus (i.v.) te geven. De ARE reageert namelijk niet meer op amoxicilline, amoxicilline/clavulaanzuur of piperacilline/tazobactam. De middelen die een IC-patiënt vaak al toegediend krijgt voor de ernstigere pathogenen, zoals de Escherichia coli, een Klebsiella of de Staphylococcus aureus.

VRE brengt een moeizame behandeling en veel kosten met zich mee

De ARE kan een VRE worden, dus ook resistent tegen de inzet van vancomycine. Hiermee wordt behandeling (indien nodig) zeer moeizaam en duur. De behandelopties zijn immers beperkt en er zal naar reservemiddelen, zoals tigecycline moeten worden gegrepen. Ter vergelijking:

Behandeling enterokok

Een gevoelige enterokok is te behandelen met amoxicilline. De intraveneuze variant (we hebben het hier immers over de ernstig zieke patiënt) kan met 4 maal dagelijks een ampul á 500 mg behandeld worden. Per dag zijn de kosten dan €3,64 (€0,91 per 500 mg infectievloeistof).

Behandeling ARE

De ARE moet met vancomycine worden behandeld, de kosten voor een intraveneuze behandeling zijn €31,80 per dag. Daarnaast moet de bloedspiegel gemonitord worden en de nierfuncties in de gaten worden gehouden.

Behandeling VRE

De VRE wordt met tigecycline behandeld, de ampul prijs is €59,97. Per dag 2 maal toegediend komt dit neer op €119,94 per dag. De behandelingsduur is gauw 14 dagen.

Duidelijk is, hoe resistenter een bacterie, hoe duurder de behandeling, en vaak ook hoe toxischer.

Gevolgen voor de huisartsenpraktijk

Voor de huisartsenpraktijk is de VRE geen gevaar. Wel kan de huisarts, specialist ouderengeneeskunde of verpleeghuisarts te maken krijgen met screeningswensen vanuit het ziekenhuis. Dit gebeurt als de patiënt op een "besmette" afdeling heeft gelegen of als patiënt ooit zelf positief was voor VRE. De screening gebeurt middels een rectumkweek, deze moet 5 keer negatief zijn (bij voorkeur een keer wekelijks afgenomen).

Sommige ziekenhuizen zullen een ooit positief bevonden VRE-drager niet snel ‘ontlabelen’. Landelijke richtlijnen voor hoe vaak screenen en na hoeveel kweken iemand negatief worden verklaard, zijn er nog niet. Het is daarom verstandig om contact op te nemen met de desbetreffende infectiepreventie-afdeling zodat u op de hoogte bent van de lokale afspraken.

Voor meer informatie:

Voor meer informatie kunt u terecht bij:

Barbara Kesztyüs (arts-microbioloog) | Certe Medische Microbiologie en Medische Microbiologie Treant Refaja Ziekenhuis

Certe serviceBericht

Terug naar het serviceBericht