Certe voor zorgverleners

Griepepidemie 2016 onder de loep

Er is wederom sprake van een griepepidemie in Nederland. Voor de elfde achtereenvolgende week werd de meld-grens overschreden (bron; RIVM, 21 maart).

Achtergrond

Influenza (griep) is een epidemische ziekte die in de gematigde klimaatzones in het winterseizoen optreedt. De duur van een influenza-epidemie kan variëren van een aantal weken tot enkele  maanden. Een infectie met influenzavirus kenmerkt zich door een acuut ontstaan ziektebeeld met o.a. koorts, hoofdpijn, spierpijn, keelpijn, droge hoest en algemene malaise. De symptomen zijn echter niet specifiek voor een infectie met influenza-virus. Andere respiratoire virussen zoals bijvoorbeeld rhinovirus en RSV kunnen vergelijkbare symptomen geven.

We spreken daarom van een influenza-achtig ziektebeeld (IAZ)  wanneer we de verwekker (nog) niet hebben aangetoond. Er is sprake van een griepepidemie wanneer meer dan 5 IAZ per 10.000 inwoners worden gemeld.

Diagnostiek, behandeling en preventie

In de eerste lijn wordt in het algemeen bij IAZ geen virale diagnostiek geadviseerd. Diagnostiek op influenzavirus en zo nodig andere respiratoire virussen is wel aangewezen bij uitbraken van IAZ in verpleeghuizen en andere zorginstellingen. Dit heeft namelijk consequenties voor de  behandeling (Tamiflu) en preventie. Ook bij patiënten die met complicaties ten gevolge van griep in het ziekenhuis worden opgenomen, is diagnostiek naar influenza en andere respiratoire virussen aangewezen. Afhankelijk van de ernst van het beloop en of de patiënt immuungecompromitteerd is, wordt behandeling met Tamiflu gestart.

Nasofarynx spoelsel geschikt, keeluitstrijk een goed alternatief

Het beste materiaal voor diagnostiek op influenzavirus is een nasofarynx-spoelsel. Omdat dit bij volwassenen in de praktijk vaak op praktische bezwaren stuit, is een keeluitstrijk een goed alternatief. De keelwat dient in een PCR-transportmedium te worden verstuurd naar Certe. In ons laboratorium worden alle respiratoire virussen aangetoond met moleculaire diagnostiek (PCR).

Naast vaccinatie is goede hand- en hoesthygiëne de hoeksteen van de preventie

De jaarlijkse influenzavaccinatie van risicogroepen draagt bij tot het voorkomen van complicaties ten gevolge van influenza. In zorginstellingen wordt influenzavaccinatie voor medewerkers aanbevolen ter voorkoming van de verspreiding van influenzavirus in de instelling. Tijdens het griepseizoen vormen  goede hand- en hoesthygiëne de hoeksteen van de preventie.

Griepepidemie 2015-2016

In week 9 2016 werden er door de NIVEL peilstation-huisartsen 13 IAZ per 10.000 inwoners gemeld. Er zijn echter regionale verschillen. In de 3 noordelijke provincies (Groningen, Friesland en Drenthe) was het aantal gemelde IAZ in week 9 21/10.000 inwoners. De huisartsen van de peilstations zien relatief veel patiëntjes in de leeftijdsgroep van 0-4 jaar.

Het percentage influenzavirus-positieve monsters van de peilstations nam in week 9 (58%) licht af ten opzichte van week 8 (61%). Van het aantal geïsoleerde influenzavirussen was 71% subtype A (H1N1) en 29% van het type B. Het aantal influenza type B-virussen lijkt iets toe te nemen ten opzichte van de voorgaande weken. Het type influenza A (H1N1) dat nu circuleert komt goed overeen met de influenza A (H1N1)-stam in het vaccin van dit seizoen. Het grootste deel van de tot nu toe geïsoleerde influenza B-stammen (94%) komt niet goed overeen met de het virus in het vaccin. Dat betekent dat het huidige vaccin mogelijk minder bescherming biedt tegen influenza B.

Meer actuele cijfers vindt u bij Nieuwsbrief NIVEL influenza surveillance.

Meer informatie of contact

Wilt u meer informatie over influenza en de diagnostiek? Neem contact op met één van onze artsen-microbioloog.

Een bijdrage van:

René Benne

Arts-microbioloog | Medische Microbiologie Certe | Martini Ziekenhuis