Certe voor zorgverleners

Buikgriep in de zomer

Tijdens de vakanties gaan veel Nederlanders op reis en sommigen lopen buikgriep op. Besmet voedsel is meestal de oorzaak. Ook zien we in de zomermaanden (tot in de maand september) wekelijks tientallen Campylobacter-infecties, omdat men zodra het weer het toelaat gaat BBQ-en. 

Aan het einde van de zomervakantie zien wij altijd een piek in de hoeveelheid opgestuurde fecesmonsters, omdat mensen uit vaak verre landen met buikgriep terugkeren. In sommige landen wordt de helft van de reizigers ziek. De Mexicanen noemen dit de vloek van Montezoema; ieder buitenlander zal dit moeten ervaren, wordt gezegd.

Meestal is de veroorzaker een bacterie, soms een virus en soms een parasiet. De meeste fecesmonsters die een ziek teruggekeerde reiziger instuurt zijn positief voor E.coli, Campylobacter, Salmonella en soms Yersinia.

Besmettingen geografisch bepaald

Toen het toerisme in Egypte nog floreerde zagen we rond april (een geliefde maand voor reizen naar het Midden-Oosten) een toename van Shigella-besmettingen. Recentelijk kwamen reizigers na een rondreis door West-China terug met soms bloederige diarree. We kweekten ook hier een Shigella-bacterie. Hoog in de bergen in de Himalaya kun je besmet raken met de parasiet Giardia lamblia, een oorzaak is dat water niet het kookpunt bereikt en de thee lauw wordt gedronken. Eventuele micro-organismen kunnen daardoor nog leven. Omdat de toerist dit type Giardia niet gewend is, kan de buikgriep heftig verlopen met langdurige diarree, uitdrogingsverschijnselen en gewichtsverlies.

Onze inheemse parasiet verloopt vaak zonder symptomen en maakt zelden erg ziek. Behandeling met metronidazol is echter altijd geboden.

Behandeling

Wij raden structureel antibioticumgebruik bij diarree af, meestal gaat buikgriep met een goed dieet bij gezonde mensen vanzelf over. De reiziger zou een kuur mee kunnen nemen voor het geval hij ziek wordt in een land of streek waar medische hulp moeilijk bereikbaar. Verschillende middelen zijn breed genoeg om de Campylobacter, Salmonella en Shigella te bestrijden. U kunt kiezen voor 10 tabletten Ciproxin á 500 mg voor een vijfdaagse kuur. Echter: in sommige landen de resistentie aanzienlijk! Cotrimoxazol (10 tabletten á 960 mg) is eveneens een goede keuze, maar bestrijdt mogelijk de eventuele Campylobacter niet voldoende.

Azythromycine (3 tabletten á 500 mg) voor een driedaagse kuur doodt in principe de meeste verwekkers. Dit geldt niet voor een parasiet als de Giardia, deze moet behandeld worden met metronidazol.

Loperamide (Imodium) raden wij af, omdat dit middel de darmen stillegt en de bacterie de kans geeft zich ongestoord te vermenigvuldigen, schade aan de darmen of een systemische infectie kan dan het gevolg zijn.

Alertheid bij STEC

Alertheid is geboden bij bloederige diarree met koorts. Hier kan een Shiga toxine producerende Escherichia coli (STEC) aan ten grondslag liggen. Een groep bacterie binnen de STEC’s kan hemorragische colitis veroorzaken en in zeldzame gevallen het levensbedreigende hemolytisch uremisch syndroom (HUS).

Bij reizigers terugkerend met bloed bij de ontlasting en koorts is direct adequate diagnostiek geboden en worden antibiotica ontraden, omdat deze een HUS kunnen uitlokken.

Meer informatie vindt u op de website van het RIVM.

Overige veroorzakers van buikgriep

Buikgriep kan ook worden veroorzaakt door Hepatitis A, Cholera of Buiktyfus. Tegen deze verwekkers kan men zich laten inenten.

Wie een cruise gaat maken heeft kans op en korte maar heftige buikgriep veroorzaakt door het Noro-virus. Veel cruiseschip- organisaties houden dan een quarantainetijd van enkele dagen aan, wat betekent dat de reiziger in zijn cabine moet blijven. Een geneesmiddel tegen dit virus bestaat niet, uitzieken is de enige remedie.

Meer informatie

Voor meer informatie zie de website van het Landelijke Coördinatiecentrum Reizigersadvies of bel met één van onze artsen-microbioloog.

Een bijdrage van:

Barbara Kesztyüs