Certe voor zorgverleners

Terugkerende koorts Febris recurrens

Vluchtelingen, die al weken leven onder erbarmelijke omstandigheden, hebben ook vaak last van schurft (scabiës), dat zeer besmettelijk is als je dicht op elkaar leeft. Een ander probleem zijn de kleerluizen die de koortsige (en mogelijk levensbedreigende) ziekte Febris recurrens kunnen overdragen.

Verschijnselen

Febris recurrens is een importziekte die zich kenmerkt door een acute, systemische infectie met terugkerende perioden van hoge koorts (gedurende meestal 3 -3-7- dagen) en aspecifieke symptomen zoals hoofdpijn, myalgie, gewrichtspijn, koude rillingen en buikpijn, afgewisseld met koortsvrije perioden (4-14 dagen). Zie ook de LCI-richtlijn van het RIVM.

Overdracht

Terugkerende koorts (bij mensen) wordt veroorzaakt door een bacterie, een spirocheet, die onder de microscoop aan de karakteristieke spiraalvorm is te herkennen. De spirocheet wordt overgedragen door het bloed van de kleerluis, die alleen te vinden is onder zeer slechte leefomstandigheden. 

Mensen met huiddefecten (bijvoorbeeld scabiës) hebben een grotere kans, om door het bloed van een besmette kleerluis Febris recurrens op te lopen. Door luizen overgebrachte Febris recurrens komt voor in Burundi, Ethiopië, Somalië, Soedan, Bolivia, Peru, China, India, Jemen en andere delen van Noordwest- en Oost-Afrika en Azië. De ziekte treedt vooral op waar er sprake is van slechte hygiënische omstandigheden. 

Diagnostiek

U kunt de diagnose febris recurrens met name stellen op basis van klachten en lichamelijk onderzoek. U kunt bij Certe de diagnose bevestigen door middel van bloedmonsters in te zenden. Naast inspectie door middel van microscoop kan de monster ook op kweek worden gezet om de ziekteverwekkende bacterie te identificeren. 

De diagnostiek berust op een beoordeling door een expert van een speciaal gekleurd dikke druppel bloedpreparaat. De afname, kleuring en beoordeling kan plaatsvinden bij locatie Van Swietenlaan of op een van ziekenhuislocaties aangesloten aan Certe. 

Behandeling

De ziekte kan mild verlopen, maar ook levensbedreigend zijn en is goed te behandelen met antibiotica. Vaak is ziekenhuisopname noodzakelijk. Alertheid is geboden na de eerste gift van antibiotica. Bij 80-90% van de patienten treedt een Jarisch Herxheimer-reactie op. Dit is een immuunreactie met koorts, koude rillingen, hypotensie, hoofdpijn, tachycardie, hyperventilatie, vasodilatatie, spierpijn en urticaria als gevolg van het vrijkomen van endotoxinen uit de spirocheet. De asielzoekers, die Certe sinds juni j.l. in onze regio heeft gediagnosticeerd, vertoonden allen een Jarisch Herxheimer-reactie na de eerste antibioticumgift.

Vragen aan specialisten

Voor vragen over diagnostiek en de behandeling kunt u terecht bij onze artsen-microbioloog.