Certe voor zorgverleners

Openingstijden

Tijdens de zomervakantie heeft een aantal spreekuurlocaties voor de bloedafname aangepaste openingstijden, zie de locatiezoeker voor actuele informatie

Update over soa-diagnostiek

Wij nemen u in dit item mee in een aantal relevante ontwikkelingen op het gebied van soa-diagnostiek.

Kweek Neisseria gonorrhoeae

Eind 2016 heeft Certe voor bacteriologische en virale onderzoeken en moleculaire diagnostiek de e-swab in gebruik genomen. Het voordeel hiervan is dat het aantal afnamepakketjes bij u in de huisartsenpraktijk is verminderd.

Bij onderzoek naar gonorroe is de moleculaire diagnostiek de eerste keus vanwege de hogere gevoeligheid en snelheid. Het nadeel is dat resistentie (nog) niet met moleculaire technieken is uit te voeren. Na een positieve moleculaire gonorroe-test wordt direct een kweek voor gonorroe ingezet, wanneer deze positief is een gevoeligheidsbepaling. Deze bepaling is van belang om uw patiënt adequaat te behandelen en voor monitoring van resistentie.

Evaluatie werken met e-swab

Na een half jaar werken met de e-swab is een evaluatie van de resultaten uitgevoerd. Uit deze analyse bleek duidelijk dat bij een lage bacterieload de gonorroe-kweek nooit positief werd. Daarom is besloten om alleen nog bij monsters met een hoge bacterieload gonorroe-kweek in te zetten. 

Een gonorroe-kweek uit urinemonsters is niet mogelijk. Is er sprake van een positieve moleculaire diagnostiek-uitslag en een negatieve gonorroe-kweekuitslag dan is het zinvol om opnieuw materiaal in te sturen voor kweek. Dit kan alleen wanneer u nog niet gestart bent met antibiotische therapie.

Behandelen van een gonorroe-infectie

De eerste keus voor het behandelen van een gonorroe-infectie is eenmalig 500 mg ceftriaxon intramusculair.

Zie ook het Certe Antibioticumboek.   

1

+

ceftriaxon

azithromycine

 

 

500 mg

1000 mg

i.m.

p.o.

éénmalig

éénmalig, indien Chlamydia-infectie niet is uitgesloten

of

+

ciprofloxacine

azithromycine

 

500 mg

1000 mg

p.o.

p.o.

éénmalig bij gebleken gevoeligheid

éénmalig, indien Chlamydia-infectie niet is uitgesloten

Is er sprake van een gedissemineerde Neisseria gonorrhoeae-infectie, dan wordt een behandeling ingesteld in overleg met de arts-microbioloog.

Resistentie? 

De World Health Organisation heeft recent een publicatie uitgedaan waarin wordt gewaarschuwd voor resistentie (multi-drug resistant Neisseria gonorrhoeae - Threat of global rise in untreatable sexually transmitted infections). In Nederland en dus ook bij Certe is nog geen resistentie tegen ceftriaxon gevonden.

Het vergeten gat: denk ook aan anorectale en orale monsters

Uit de onderstaande gegevens van de Centra Seksuele Gezondheid blijkt dat de anorectale ( 4,3%) en orale (1,4%) solitaire gonorroe-infecties worden gemist wanneer relevant patiëntmateriaal niet wordt ingezonden. Het komt in het merendeel voor dat men bij mannen alleen het urine test of bij vrouwen alleen een vaginale swab wordt afgenomen. Hierbij wordt voorbij gegaan aan de mogelijkheid dat sommige mannen alleen receptieve seks hebben (dus alleen anaal en oraal ontvangen). Ook anale seks zonder condoom bij vrouwen kan een mogelijke oorzaak zijn van een infectie. Bovenstaande komt met name voor bij (part-time) prostitutie, iets wat niet altijd wordt besproken met de huisarts.

Wij adviseren u dan ook bij het aanvragen ook anorectale en orale monsters te overwegen.

Locatie

% Chlamydia positief

% Gonorroe positief

Alleen urogenitaal

70,7

50,0

Alleen anorectaal

4,3

4,9

Alleen oraal

1,4

14,7

Urogenitaal en anorectaal

18,5

12,6

Urogenitaal en oraal

2,4

8,5

Anorectaal en oraal

0,2

1,4

Urogenitaal en anorectaal en oraal

2,3

7,8

Partnerwaarschuwing

Een partnerwaarschuwing is een belangrijk instrument om chlamydia en gonorroe positieve personen op te sporen en te behandelen. Minstens 15,5% van de personen die zijn gewaarschuwd, hadden een positief resultaat op chlamydia en/of gonorroe terwijl zij nog geen klachten ondervonden.

Zonder partnerwaarschuwing waren deze personen niet naar de huisarts of het CSG gegaan voor een soa-test. Zij kunnen  te maken krijgen met ernstige complicaties of kunnen zorgen voor verspreiding van chlamydia en/of gonorroe micro-organismen onder de bevolking. Partnerwaarschuwing is dus een belangrijk instrument om (ex)partners te detecteren en te behandelen van personen die positief getest zijn voor een soa. Partnerwaarschuwing is vrijwillig en anoniem en daardoor is het effect moeilijk te meten.

Bij het Centra Seksuele Gezondheid is bekend dat bij de voor chlamydia gewaarschuwde personen 34% positief voor deze infectie is getest. Voor gonorroe ligt dit op 20%.

Een bijdrage van: