Certe voor zorgverleners

Openingstijden

Tijdens de zomervakantie heeft een aantal spreekuurlocaties voor de bloedafname aangepaste openingstijden, zie de locatiezoeker voor actuele informatie

Gebruik van antimicrobiële middelen tijdens zwangerschap en lactatie

De meeste geneesmiddelen passeren na opname in de algemene circulatie de placenta en komen in de foetale circulatie terecht. Dit kan leiden tot nadelige effecten op het embryo, de foetus, het (pasgeboren) kind en/of de zwangerschap.

Aan de hand van dierexperimenteel onderzoek en in mindere mate onderzoek in de mens worden de risico’s van geneesmiddelgebruik tijdens de zwangerschap onderzocht. Om de resultaten en risico’s uit deze onderzoeken overzichtelijk weer te geven zijn er als hulpmiddel enkele classificatiesystemen ontwikkeld. Deze classificatiesystemen hebben echter enkele belangrijke nadelen. Het eerste nadeel is dat de risicoclassificaties niet altijd om te zetten zijn in een eenduidig advies voor de klinische praktijk. Een advies is namelijk afhankelijk van veel verschillende factoren zoals het type geneesmiddel, de dosering, het stadium van de zwangerschap en de ernst van de aandoening waarvoor het geneesmiddel bedoeld is. Een tweede nadeel van de classificatiesystemen is een gebrek aan onderzoek in de mens.

Het Teratologie Informatie Centrum (TIS), onderdeel van het Nederlands bijwerkingen centrum Lareb, hanteerde in het verleden het Zweedse classificatiesysteem bij haar adviezen. Dit classificatiesysteem stond ook in de vorige versie van het antibioticaboekje. Het TIS is echter afgestapt van het gebruik van classificatiesystemen vanwege de bovengenoemde nadelen. Om deze reden is in dit antibioticaboek ook geen classificatiesysteem meer opgenomen.

Mochten antimicrobiële geneesmiddelen nodig zijn tijdens de zwangerschap, dan wordt geadviseerd contact op te nemen met de ziekenhuisapotheker, werkzaam in het betreffende ziekenhuis.

Sera en vaccins tijdens de zwangerschap

Voor sera en vaccins zijn vaak geen dierexperimentele studies aanwezig, waardoor risico’s soms nog lastiger te bepalen zijn dan voor gewone geneesmiddelen. Om tot een advies te komen wordt gekeken naar indien aanwezig dierexperimenteel en humaan onderzoek, ervaring met het vaccin in de praktijk en als laatste het infectierisico.

Voor een advies bij het gebruik van sera en vaccins tijdens de zwangerschap wordt verzocht contact op te nemen met de ziekenhuisapotheker, werkzaam in het betreffende ziekenhuis.

Geneesmiddelen tijdens de lactatieperiode

Terwijl de klinische ervaring met het gebruik van geneesmiddelen tijdens zwangerschap nog zeer beperkt is, geldt dit in nog sterkere mate voor de invloed van de door moeder ingenomen geneesmiddelen op de borstvoeding ontvangende baby. Voor de meeste geneesmiddelen is deze informatie zelfs niet voorhanden.

Voor advies wordt verzocht contact op te nemen met de ziekenhuisapotheker, werkzaam in het betreffende ziekenhuis.