Certe voor zorgverleners

Openingstijden

Tijdens de zomervakantie heeft een aantal spreekuurlocaties voor de bloedafname aangepaste openingstijden, zie de locatiezoeker voor actuele informatie

Endocarditis

Antibiotica dienen pas te worden toegediend:

  • (1) na afname van bloedkweken (3-6 afnamen met een interval van minimaal een half uur en bij voorkeur op twee opeenvolgende dagen) en
  • (2) in principe niet eerder dan dat er een verwekker is aangetoond (bij acute endocarditis met een potentieel levensbedreigende verwekker zoals Staphylococcus aureus wordt hiervan afgeweken).

De totale duur van behandeling is 4-6 weken, de duur van gentamicine-toediening bedraagt 2 weken, tenzij anders aangegeven. Gentamicine wordt gegeven vanwege het synergistisch effect met β-lactam antibiotica en daarom kan worden volstaan met een relatief lage dosering. Er wordt geadviseerd altijd spiegels te bepalen. Vervanging door tobramycine is vaak niet mogelijk.

Tijdens therapie dient het CRP vervolgd te worden. Wanneer aan het einde van de behandelingsduur het CRP niet is genormaliseerd, is overleg met de arts-microbioloog aangewezen. Naast behandeling met antibacteriële middelen kan chirurgisch ingrijpen noodzakelijk zijn; daarop gaan onderstaande tabellen niet in.

Zie ook de European Society for Cardiology richtlijn 2009 (www.nvvc.nl).

Onbekende verwekker

Alleen starten met behandeling indien de ernst van het klinisch beeld dit vereist. Antibiotica zo nodig aanpassen wanneer verwekker bekend is.

Natieve klep

Subacuut begin, langdurig beloop

1

benzylpenicilline-Na

2 ME

6 dd

i.v.

+

gentamicine

3 mg/kg

1 dd

i.v.

2 ►

vancomycine

1000 mg*

2 dd

i.v.

+

gentamicine

3 mg/kg

1 dd

i.v.

*Start 15 mg/kg/dag, max 1000 mg 2 dd. Dosering na initiële dosis op geleide van spiegels

Acuut begin en fulminant beloop of intraveneus drug-gebruik

1

flucloxacilline

2000 mg

6 dd

i.v.

2 ►

vancomycine

1000 mg

2 dd

i.v.

+

gentamicine

3 mg/kg

1 dd

i.v.

Kunstklep

1 ►

vancomycine

1000 mg

2 dd

i.v.

Vergroenende streptokokken en S. bovis/gallolyticus

Natieve klep

Gevoelig voor penicilline (MIC < 0,1 mg/l)

1

benzylpenicilline-Na

2 ME

6 dd

i.v.

4 weken

of 1

benzylpenicilline-Na

2 ME

6 dd

i.v.

2 weken1

+

gentamicine

3 mg/kg

1 dd

i.v.

2 weken (dosisaanpassing o.g.v. spiegels)

2 ►

ceftriaxon

2000 mg

1 dd

i.v.

4 weken2

1:  Behandelduur van 2 weken uitsluitend mogelijk in geval van onderstaande voorwaarden, (anders 4 weken):

  • geen contra-indicatie of resistentie voor aminoglycosiden
  • geen relaps van endocarditis
  • de klinische verschijnselen bestaan < 3 maanden
  • er zijn geen cardiovasculaire risicofactoren, zoals hartfalen, aorta insufficiëntie of geleidingsstoornissen
  • er zijn geen trombo-embolische complicaties
  • er zijn geen vegetaties > 5 mm
  • er is klinische respons < 7 dagen

2: Indien ceftriaxon wordt gecombineerd met gentamicine, dan kan onder dezelfde voorwaarden als bij 1 worden volstaan met een behandelduur van 2 weken.

Verminderd gevoelig voor penicilline (0,1 < MIC < 0,5 mg/l)

1

benzylpenicilline-Na

2 ME

6 dd

i.v.

4 weken

+

gentamicine

3 mg/kg

1 dd

i.v.

2 weken (dosisaanpassing o.g.v. spiegels)

2 ►

ceftriaxon

2000 mg

1 dd

i.v.

4 weken

+

gentamicine

3 mg/kg

1 dd

i.v.

2 weken (dosisaanpassing o.g.v. spiegels)

Slecht gevoelig voor penicilline (MIC ≥ 0,5 mg/l)

1

benzylpenicilline-Na

2 ME

0f 24 ME

6 dd

/24uur

i.v.

4-6 weken

+

gentamicine

3 mg/kg

1 dd

i.v.

4-6 weken (dosisaanpassing o.g.v. spiegels)

2►

vancomycine

1000 mg

2 dd

i.v.

4-6 weken (dosisaanpassing o.g.v. spiegels)

+

gentamicine

3 mg/kg

1 dd

i.v.

4-6 weken (dosisaanpassing o.g.v. spiegels)

Kunstklep

Normaal of verminderd gevoelig voor penicilline (MIC < 0,5 mg/l)

1

benzylpenicilline-Na

2 ME

6 dd

i.v.

6 weken

+

gentamicine

3 mg/kg

1 dd

i.v.

2 weken (dosisaanpassing o.g.v. spiegels)

2►

ceftriaxon

2000 mg

1 dd

i.v.

6 weken

+

gentamicine

3 mg/kg

1 dd

i.v.

2 weken (dosisaanpassing o.g.v. spiegels)

Slecht gevoelig voor penicilline (MIC ≥ 0,5 mg/l)

1

amoxicilline

2000 mg

6 dd

i.v.

6-8 weken

+

gentamicine

3 mg/kg

1 dd

i.v.

6 weken (dosisaanpassing o.g.v. spiegels)

2►

ceftriaxon

2000 mg

1 dd

i.v.

6-8 weken

+

gentamicine

3 mg/kg

1 dd

i.v.

6 weken (dosisaanpassing o.g.v. spiegels)

Enterococcus faecalis

Gevoelig of "low-level" resistent voor gentamicine

1

amoxicilline

2000 mg

6 dd

i.v.

6 weken

+

gentamicine

3 mg/kg

1 dd

i.v.

6 weken (dosisaanpassing o.g.v. spiegels)

2 ►

vancomycine

1000 mg

2 dd

i.v.

6 weken (dosisaanpassing o.g.v. spiegels)

+

gentamicine

3 mg/kg

1 dd

i.v.

6 weken

3

amoxicilline

2000 mg

6 dd

i.v.

6 weken

+

ceftriaxon*

2000 mg

2 dd

i.v.

6 weken

"High-level" resistent voor gentamicine

1

amoxicilline

2000 mg

6 dd

i.v.

8-12 weken

2 ►

vancomycine

1000 mg

2 dd

i.v.

8-12 weken (dosisaanpassing o.g.v. spiegels)

3

amoxicilline

2000 mg

6 dd

i.v.

6 weken

+

ceftriaxon*

2000 mg

2 dd

i.v.

6 weken

*Hoewel ceftriaxon alleen niet werkzaam is tegen enterokokken, is de combinatie met amoxicilline bewezen effectief. Deze optie komt in aanmerking wanneer gentamicine high-level resistent is of wegens toxiciteit niet toepasbaar is.

Bij ongevoeligheid voor amoxicilline en/of vancomycine (meestal E. feacium) overleg met de arts-microbioloog.

Enterococcus faecium

Gevoelig of "low-level" resistent voor gentamicine

1

amoxicilline

2000 mg

6 dd

i.v.

6 weken

+

gentamicine

3 mg/kg

1 dd

i.v.

6 weken (dosisaanpassing o.g.v. spiegels)

2 ►

vancomycine

1000 mg

2 dd

i.v.

6 weken (dosisaanpassing o.g.v. spiegels)

+

gentamicine

3 mg/kg

1 dd

i.v.

6 weken

3

amoxicilline

2000 mg

6 dd

i.v.

6 weken

+

ceftriaxon*

2000 mg

2 dd

i.v.

6 weken

"High-level" resistent voor gentamicine

1

amoxicilline

2000 mg

6 dd

i.v.

8-12 weken

2 ►

vancomycine

1000 mg

2 dd

i.v.

8-12 weken (dosisaanpassing o.g.v. spiegels)

3

amoxicilline

2000 mg

6 dd

i.v.

6 weken

+

ceftriaxon*

2000 mg

2 dd

i.v.

6 weken

*Hoewel ceftriaxon alleen niet werkzaam is tegen enterokokken, is de combinatie met amoxicilline bewezen effectief. Deze optie komt in aanmerking wanneer gentamicine high-level resistent is of wegens toxiciteit niet toepasbaar is.

Bij ongevoeligheid voor amoxicilline en/of vancomycine (meestal E. feacium) overleg met de arts-microbioloog.

Staphylococcus aureus en coagulase negatieve stafylokokken

Natieve klep

1

flucloxacilline

2000 mg

6 dd

i.v.

6 weken

2 ►

vancomycine

1000 mg

2 dd

i.v.

6 weken (dosisaanpassing o.g.v. spiegels)

In geval van flucloxacilline ongevoelige coagulase negatieve stafylokokken

1 ►

vancomycine

1000 mg

2 dd

i.v.

6 weken (dosisaanpassing o.g.v. spiegels)

kunstklep

1

flucloxacilline

2000 mg

6 dd

i.v.

6 weken

+

gentamicine

3 mg/kg

1 dd

i.v.

2 weken (dosisaanpassing o.g.v. spiegels)

+

rifampicine

600 mg

2 dd

p.o.

6 weken

2 ►

vancomycine

1000 mg

2 dd

i.v.

6 weken (dosisaanpassing o.g.v. spiegels)

+

rifampicine

600 mg

2 dd

p.o.

6 weken

 

Andere verwekkers

Indien andere verwekkers dan genoemd, therapie in overleg met arts-microbioloog.