Certe voor zorgverleners

Endocarditis

Antibiotica dienen pas te worden toegediend:

  • (1) na afname van bloedkweken (3-6 afnamen met een interval van minimaal een half uur en bij voorkeur op twee opeenvolgende dagen) en
  • (2) in principe niet eerder dan dat er een verwekker is aangetoond (bij acute endocarditis met een potentieel levensbedreigende verwekker zoals Staphylococcus aureus wordt hiervan afgeweken).

De totale duur van behandeling is 4-6 weken, de duur van gentamicine-toediening bedraagt 2 weken, tenzij anders aangegeven. Gentamicine wordt gegeven vanwege het synergistisch effect met β-lactam antibiotica en daarom kan worden volstaan met een relatief lage dosering. Er wordt geadviseerd altijd spiegels te bepalen. Vervanging door tobramycine is vaak niet mogelijk.

Tijdens therapie dient het CRP vervolgd te worden. Wanneer aan het einde van de behandelingsduur het CRP niet is genormaliseerd, is overleg met de arts-microbioloog aangewezen. Naast behandeling met antibacteriële middelen kan chirurgisch ingrijpen noodzakelijk zijn; daarop gaan onderstaande tabellen niet in.

Zie ook de European Society for Cardiology richtlijn 2009 (www.nvvc.nl).

Onbekende verwekker

a. Natieve klep

a1. Subacuut begin, langdurig beloop

Natieve klep

amoxicilline-clavulaanzuur

1200 mg

6 dd

i.v.

Penicilline allergie (niet IgE gemedieerd)

ceftriaxon

2 g

1 dd

i.v.

IgE gemedieerde beta-lactam allergie

vancomycine

1 g

of 2 g

2 dd

dag

i.v.

continu i.v.

a2. Acuut begin en fulminant beloop of intraveneus drug-gebruik

Natieve klep

flucloxacilline

2 g

of 12 g

6 dd

dag

i.v.

continu i.v.

Penicilline allergie (niet IgE gemedieerd)

cefazoline

2 g

of 6 g

3 dd

dag

iv

continu i.v.

IgE gemedieerde beta-lactam allergie

vancomycine

1 g

of 2 g

2 dd

dag

iv

continu iv

b. Kunstklep

b1. Subacuut begin

Kunstklep

vancomycine

1 g

of 2 g

2 dd

dag

iv

continue iv

 

b2. Acuut begin

Kunstklep

vancomycine

 

+ flucloxacilline

1 g

of 2 g

2 g

of 12 g

2 dd

dag

6 dd

dag

i.v.

continu i.v.

i.v.

continu i.v.

beta-lactam allergie

vancomycine

1 g

of 2 g

2 dd

dag

i.v.

continu i.v.

 

 

Bekende verwekker

Vergroenende streptokokken en S bovis/gallolyticus

a. Natieve klep en gevoelig voor penicilline (MIC <= 0,125mg/l)

Natieve klep

penicilline

2 ME

of 12 ME

6 dd

dag

i.v.

continu i.v.

4 weken

Penicilline allergie (niet IgE gemedieerd)

ceftriaxon

2 g

1 dd

i.v.

4 weken

IgE gemedieerde beta-lactam allergie

vancomycine

1 g

of 2 g

2 dd

dag

i.v.

continu i.v.

4 weken

Ongecompliceerde1 endocarditis, 2 weken behandeling

penicilline

 

+ gentamicine

2 ME

of 12 ME

3 mg/kg

6 dd

dag

1 dd

i.v.

continu i.v.

i.v.

2 weken

 

2 weken

Ongecompliceerde1 endocarditis, 2 weken behandeling en penicilline allergie (niet IgE gemedieerd)

ceftriaxon

+ gentamicine

2 g

3 mg/kg

1 dd

1 dd

i.v.

i.v.

2 weken

2 weken

1:  Behandelduur van 2 weken uitsluitend mogelijk in geval van onderstaande voorwaarden, (anders 4 weken):

geen contra-indicatie of resistentie voor aminoglycosiden

geen relaps van endocarditis

de klinische verschijnselen bestaan < 3 maanden

er zijn geen cardiovasculaire risicofactoren, zoals hartfalen, aorta insufficiëntie of geleidingsstoornissen

er zijn geen trombo-embolische complicaties

er zijn geen vegetaties > 5 mm

er is klinische respons < 7 dagen

 

b. Natieve klep en verminderd gevoelig voor penicilline (0,250 < MIC < 2  mg/l)

Natieve klep

penicilline

 

+ gentamicine

3 ME

of 18 ME

3 mg/kg

6 dd

dag

1 dd

i.v.

continu i.v.

i.v.

4 weken

 

2 weken

Penicilline allergie (niet IgE gemedieerd)

ceftriaxon

+ gentamicine

2 g

3 mg/kg

1 dd

1 dd

i.v.

i.v.

4 weken

2 weken

IgE gemedieerde beta-lactam allergie

vancomycine

1 g

of 2 g

2 dd

dag

i.v.

continu i.v.

4 weken

 

c. Kunstklep en gevoelig voor penicilline (MIC <= 0,125 mg/l)

Kunstklep

penicilline

2 ME

of 12 ME

6 dd

dag

i.v.

continue i.v.

6 weken

Penicilline allergie (niet IgE gemedieerd)

ceftriaxon

2 g

1 dd

i.v.

6 weken

IgE gemedieerde beta-lactam allergie

vancomycine

1 g

of 2 g

2 dd

dag

i.v.

continu i.v.

6 weken

 

d. Kunstklep en verminderd gevoelig voor penicilline (0,250 < MIC < 2  mg/l)
 

Kunstklep

penicilline

 

+ gentamicine

3 ME

of 18 ME

3 mg/kg

6 dd

dag

1 dd

i.v.

continu i.v.

i.v.

6 weken

 

2 weken

Penicilline allergie (niet IgE gemedieerd)

ceftriaxon

+ gentamicine

2 g

3 mg/kg

1 dd

1 dd

i.v.

i.v.

6 weken

2 weken

IgE gemedieerde beta-lactam allergie

vancomycine

1 g

of 2 g

2 dd

dag

i.v.

continu i.v.

6 weken

 

 

Enterococcus spp  

a. Amoxicilline gevoelig, geen aminoglycoside high level resistentie
 

Natieve klep of kunstklep

1e keus

amoxicilline

+ ceftriaxon

12 g

2 g

dag

2 dd

continu i.v.

 

6 weken

6 weken

Natieve klep of kunstklep

2e keus

amoxicilline

+ gentamicine

12 g

3 mg/kg

dag

1 dd

continu i.v.

i.v.

6 weken

6 weken

 

b. Amoxicilline gevoelig en aminoglycoside high level resistentie
 

Natieve klep of kunstklep

 

amoxicilline

+ ceftriaxon

12 g

2 g

dag

2 dd

continu i.v.

i.v.

6 weken

6 weken

 

c. Amoxicilline resistent of amoxicilline allergie, geen aminoglycoside high level resistentie
 

Natieve klep of kunstklep

 

vancomycine

 

+ gentamicine

1 g

of 2 g

3 mg/kg

2 dd

dag

1 dd

i.v.

continu i.v.

i.v.

6 weken

 

4-6 weken

 

d. Amoxicilline resistent of amoxicilline allergie en aminoglycoside high level resistentie
 

Natieve klep of kunstklep

vancomycine

1 g

of 2 g

2 dd

dag

i.v.

continu i.v.

6 weken

 

 

 

Staphylococcus aureus en coagulase negatieve stafylokokken 

a. Natieve klep en methicilline gevoelig
 

Natieve klep

flucloxacilline

2 g

of 12 g

6 dd

dag

i.v.

continu i.v.

6 weken

Penicilline allergie (niet IgE gemedieerd)

cefazoline

2 g

of 6 g

3 dd

dag

i.v.

continu i.v.

6 weken

IgE gemedieerde beta-lactam allergie

vancomycine

1 g

of 2 g

2 dd

dag

i.v.

continu i.v.

6 weken

 

b. Natieve klep en methicilline resistent
 

Natieve klep

vancomycine

1 g

of 2 g

2 dd

dag

i.v.

continu i.v.

6 weken

Bij contra-indicatie voor vancomycine overleg met de arts-microbioloog of infectioloog.

 

c. Kunstklep en methicilline gevoelig
 

Kunstklep

flucloxacilline

 

+ rifampicine

+ gentamicine

2 g

of 12 g

600 mg

3 mg/kg

6 dd

dag

2 dd

1 dd

i.v.

continu i.v.

p.o.

i.v.

6 weken

 

6 weken

2 weken

Penicilline allergie (niet IgE gemedieerd)

cefazoline

 

+ rifampicine

+ gentamicine

2 g

of 6 g

600 mg

3 mg/kg

3 dd

dag

2 dd

1 dd

i.v.

continu i.v.

p.o.

i.v.

6 weken

 

6 weken

2 weken

IgE gemedieerde beta-lactam allergie

vancomycine

 

+ rifampicine

+ gentamicine

1 g

of 2 g

600 mg

3 mg/kg

2 dd

dag

2 dd

1 dd

i.v.

continu i.v.

p.o.

i.v.

6 weken

 

6 weken

2 weken

Staak gentamicine bij tekenen nefrotoxiciteit.

 

d. Kunstklep en methicilline ongevoelig
 

Kunstklep

vancomycine

 

+ rifampicine

+ gentamicine

1 g

of 2 g

600 mg

3 mg/kg

2 dd

dag

2 dd

1 dd

i.v.

continu i.v.

p.o.

i.v.

6 weken

 

6 weken

2 weken

Staak gentamicine bij tekenen nefrotoxiciteit.

Bij contra-indicatie voor vancomycine overleg met de arts-microbioloog of infectioloog

 

 


 

 

 

 

Andere verwekkers

Indien andere verwekkers dan genoemd, therapie in overleg met arts-microbioloog.