Certe voor zorgverleners

Endocarditisprofylaxe

Endocarditisprofylaxe

Kijk ook op: Nederlandse Hartstichting. Preventie bacteriële endocarditis. 2008. Hier wordt aangegeven bij welke patiënten endocarditisprofylaxe geïndiceerd is en bij welke ingrepen dit het geval is; hier worden niet de ingrepen genoemd waarbij preoperatieve antimicrobiële profylaxe altijd geïndiceerd is. De profylaxe bij deze ingrepen (zie Chirurgische profylaxe) hoeft niet te worden aangepast wanneer endocarditisprofylaxe geïndiceerd is.

Patiënten waarbij endocarditisprofylaxe is geïndiceerd

  • Eerder doorgemaakte endocarditis
  • Hartklepprothese (inclusief bioprothese, allograft en conduit)
  • Bepaalde aangeboren hartafwijkingen a:
  • Onbehandelde cyanotische hartafwijkingen.
  • Met shunts of conduits gepallieerde cyanotische hartafwijkingen.
  • Volledig gecorrigeerde hartafwijking met gebruikmaking van prothese materiaal: alleen gedurende de eerste zes maanden na behandeling b.
  • Behandelde aangeboren hartafwijking met restafwijking ter plekke van een patch of device waardoor endothelialisatie wordt belemmerd.

a Met uitzondering van beschreven condities wordt antibiotische profylaxe niet meer  aanbevolen voor alle overige vormen van aangeboren hartafwijkingen.
b Profylaxe aanbevolen omdat endothelialisatie van prothesemateriaal plaatsvindt binnen zes maanden na de behandeling.

Patiënten waarbij endocarditisprofylaxe niet is geïndiceerd

Met andere hartafwijkingen zoals:

  • Onschuldig (functioneel) geruis
  • Secundum type ASD
  • VSD zonder cyanose
  • Mitralisklepprolaps
  • Mitralisklepinsufficiëntie of -stenose
  • Aortaklepinsufficiëntie of -stenose
  • Aortabuisprothese zonder aortaklep
  • Bicuspide aortaklep
  • Ischaemische hartziekten
  • Status na coronair- interventie, incl. stent(s), of –chirurgie
  • Pacemaker of geïmplanteerde cardiodefibrillator
  • Hypertrofische cardiomyopathie

Ingrepen waarbij endocarditisprofylaxe is geïndiceerd

Ingrepen in de mondholte

  • Alle tandheelkundige/mondhygiënische behandelingen waarbij het tandvlees wordt gemanipuleerd
  • Alle wortelkanaalbehandelingen waarbij met het instrumentarium door het foramen apicale wordt gegaan
  • Alle extracties of verwijdering van wortelresten
  • Alle operatieve ingrepen in de mond
  • Kaakchirurgische ingrepen, inclusief abcesincisie
  • Parodontale chirurgie
  • Operatieve ingrepen ten behoeve van implantaten, inclusief botankers ten behoeve van orthodontische behandelingen

Endocarditis-profylaxe is niet geïndiceerd bij:

  • Het geven van locaal anesthesie
  • Het nemen van intra-orale röntgenfoto’s (tandfilms, occlusale opnames)
  • Het aanbrengen, aanpassen of verwijderen van orthodontische apparatuur (plaatapparatuur en vaste apparatuur)
  • Natuurlijke uitval van (melk)gebitselementen
  • Optreden van bloeding van lippen of orale mucosa door een trauma

1

amoxicilline (bij voorkeur in dispersvorm)

3000 mg

60 minuten voor de ingreep

p.o.

éénmalig

of

amoxicilline

2000 mg

30 minuten voor de ingreep

i.v.

éénmalig

2►

clindamycine

600 mg

60 minuten voor de ingreep

p.o.

éénmalig

2►

clindamycine

600 mg

30 minuten voor de ingreep

i.v.

éénmalig

De alternatieven onder 2 worden toegepast bij penicilline-overgevoeligheid, misselijkheid/braken of behandeling met penicilline in de 7 dagen voor de ingreep

Ingrepen in de bovenste luchtwegen

  • Tonsillectomie en adenoidectomie
  • Sinusdrainage

Endocarditis-profylaxe is niet geïndiceerd bij ingrepen zoals:

  • Intubatie
  • Bronchoscopie met of zonder biopt
  • Pleurapunctie

1

amoxicilline (bij voorkeur in dispersvorm)

3000 mg

60 minuten voor de ingreep

p.o.

éénmalig

of

amoxicilline

2000 mg

30 minuten voor de ingreep

i.v.

éénmalig

2►

clindamycine

600 mg

60 minuten voor de ingreep

p.o.

éénmalig

Of ►

clindamycine

600 mg

30 minuten voor de ingreep

i.v.

éénmalig

Diagnostische ingrepen in de tractus urogenitalis

Alle diagnostische en chirurgische ingrepen waarbij antibiotica worden toegediend ter voorkoming van wondinfectie of sepsis. De toegediende antibiotica moeten dan ook gericht zijn op enterokokken (vancomycine of amoxicilline).

Bijvoorbeeld: Cystoscopie bij een patiënt met (verdenking op) een urineweginfectie.

Endocarditis-profylaxe is niet geïndiceerd bij ingrepen zoals:

  • Inbrengen of verwijderen van een IUD
  • Ongecompliceerde bevalling
  • Abortus curettage
  • Inbrengen/verwijderen van blaascatheter

1

amoxicilline

2000 mg

30 min. voor de ingreep

i.v.

éénmalig

of

amoxicilline

3000 mg

30-60 min. voor ingreep

p.o.

éénmalig

2►

vancomycine

1000 mg

1-2 uur voor ingreep

 i.v.

éénmalig

Bij penicilline-overgevoeligheid of contra-indicatie voor vancomycine overleg met arts-microbioloog.

Ingrepen in tractus digestivus

Alle diagnostische en chirurgische ingrepen waarbij antibiotica worden toegediend ter voorkoming van wondinfectie of sepsis. De toegediende antibiotica moeten dan ook gericht zijn op enterokokken (vancomycine of amoxicilline).

  • Diagnostische of therapeutische endoscopieën, bijvoorbeeld: ERCP bij patiënt met (verdenking) op galwegobstructie en behandeling van een Zenker’s divertikel
  • Gastrointestinale chirurgie, galwegchirurgie

Endocarditis-profylaxe is niet geïndiceerd bij ingrepen zoals:

  • Gastroduodenoscopie met of zonder biopt
  • Colonoscopie met of zonder biopt/poliepectomie
  • Dilatatie van de slokdarm
  • Banding van hemorroïden
  • Coagulatietherapie
  • Sclerosering
  • ERCP met of zonder sfincterotomie bij patiënt zonder (verdenking op) galwegobstructie
  • PEG inbrengen
  • Leverbiopt of andere, echogeleide, puncties
  • Endoecho (EUS)
  • Laparotomie (schoon-besmette ingreep met risico op wondinfectie ‹15%)

1

amoxicilline

2000 mg

30 min. voor de ingreep

i.v.

éénmalig

of

amoxicilline

3000 mg

30-60 min. voor ingreep

p.o.

éénmalig

2►

vancomycine

1000 mg

1-2 uur voor ingreep

 i.v.

éénmalig

Ingrepen in geïnfecteerd weefsel, zoals incisie van huidabces en ontlasten van furunkel

Endocarditis-profylaxe is NIET geïndiceerd bij: tatoeage/piercing

1

flucloxacilline

2000 mg

30 minuten voor de ingreep

p.o., i.v. of i.m.

éénmalig

2►

clindamycine

600 mg

60 minuten voor de ingreep

p.o.

éénmalig

2►

clindamycine

600 mg

30 minuten voor de ingreep

i.v.

éénmalig

Dosering bij kinderen

1

amoxicilline

50 mg/kg/dosis

max. 3 gram

30-60  minuten voor de ingreep

p.o.

éénmalig

 

amoxicilline

50 mg/kg/dosis

max. 2 gram

30-60  minuten voor de ingreep

i.v.

éénmalig

2►

clindamycine

< 10 kg: 150 mg

30-60 minuten voor de ingreep

p.o.

éénmalig

 

 

10-30 kg: 300 mg

30-60 minuten voor de ingreep

p.o.

éénmalig

 

 

30-70 kg: 450 mg

30-60 minuten voor de ingreep

p.o.

éénmalig

 

 

> 70 kg : 600 mg

30-60 minuten voor de ingreep

p.o.

éénmalig

2►

clindamycine

20 mg/kg

max. 600 mg

30-60 minuten voor de ingreep

i.v.

éénmalig

3►

vancomycine

10 mg/kg

max. 1 gram

1-2 uur voor de ingreep

i.v.

éénmalig