Parasieten
Verwekker/klinisch beeld
Parasieten
Algemene informatie
De verwekkers, transmissieroutes en klinische beelden van parasitaire infecties zijn zeer divers van aard.
Naast endemische parasitaire infecties zoals aarsmade(Enterobius) en luis (Pediculosis) zien we in Nederland ook importinfecties zoals malaria (Plasmodium). Luis en bv schurft worden veroorzaakt door parasieten aan de buitenkant van het lichaam. Deze noemen we ectoparasieten en determineren we door uiterlijke kenmerken, te zien bij lage vergroting.
Endoparasieten leven in het lichaam. Diagnostiek daarvan vindt plaats door onderzoek van o.a. bloed, feces en urine of het aantonen van antistoffen in bloed. Met name bij verdenking op importinfecties bij reizigers of migranten is het essentieel informatie over het (reis)verleden (wanneer, waar, wat gedaan) en zo nodig profylaxe of vaccinatiestatus te vermelden.
Microscopisch feces onderzoek naar parasieten (m.n. worminfecties en specifieke cysten) is arbeidsintensief en wordt vaak ten onrechte aangevraagd. Daarom doen wij dit alleen nog als de klinische informatie bij de aanvraag dit onderzoek rechtvaardigt. Zo nodig kunt u hierover bellen met de arts-microbioloog. Zie ook hieronder bij specifieke verwekkers.
Parasieten bij de mens zijn als volgt in te delen:
Endoparasieten
Protozoa (dierlijke ééncelligen):
- Flagellaten en amoeben > Entamoeba histolytica, Endolimax nana, Iodamoeba, Naegleria, Acanthamoeba
- Giardia
- Trichomonas
- Dientamoeba
- Leishmania
- Trypanosoma
- Isospora, Cyclospora, Cryptosporidium
- Plasmodium
- Toxoplasma
- Sarcocystis
Platyhelminthes (platwormen):
- Trematoda (zuigwormen) > Schistosoma, Paragonimus, Clonorchis, Opisthorchis, Fasciola
- Cestoda (lintwormen) > Taenia, Echinococcus, Hymenolepis
Nematoda (rondwormen):
- Trichinella, Trichuris (zweepworm), Capillaria
- Strongyloides
- Mijnwormen: Ancylostoma, Necator
- Spoelwormen: Ascaris, Toxocara.
- Haringworm: Anisakis
- Oxyuren > Enterobius (aarsmade)
- Gnathostoma
- Filariën (draadwormen) > Wuchereria, Brugia, Loa, Onchocerca, Mansonella, Dirofilaria
- Dracunculus
Ectoparasieten (geleedpotigen):
Arachnida
- teken > gerelateerde verwekkers en ziektebeelden: Borrelia, Ehrlichia, Anaplasma, TBEV, Febris recurrens (TBRF), Rickettsia (vlektyfus)
- mijten > Scabiës, Rickettsia (vlektyfus)
Insecta
- vlooien > Rickettsia (vlektyfus)
- luizen > Pediculosis pubis, Febris recurrens (LBRF)
- wantsen
Microsporidiën worden in bovenstaande indeling niet genoemd. Historisch werden ze ingedeeld bij protozoa maar tegenwoordig bij fungi.
Zie de specifieke verwekker/klinisch beeld voor meer informatie over kliniek en diagnostiek.